ΠΑΝΑΓΙΑ ΧΡΥΣΕΛΕΟΥΣΑ

Ιερός Ναός Παναγίας Χρυσελεούσης Στροβόλου

Σύντομο ιστορικό του Ναού

Ο ναός της Παναγίας της Χρυσελεούσας στον Στρόβολο χρονολογείται μεταξύ 12ου και 13ου αιώνα και είναι ο παλαιότερος σωζόμενος ναός του συγκεκριμένου προαστίου της Λευκωσίας. Στο ιερό της εκκλησίας σώζονται τοιχογραφίες του 13ου αιώνα, με σημαντικότερη εκείνη τη μοναδική στην Κύπρο ολόσωμη παράσταση του Παντοκράτορος στον τρούλλο. Μία εκδοχή υποστηρίζει ότι στον ίδιο χώρο ο Φράγκος βασιλιάς Ούγος Δ΄ έκτισε την εξοχική κατοικία του ή ένα αβαείο, εκδοχή που φαίνεται να αποδέχεται ο Νέαρχος Κληρίδης. Αντίθετα, ο Άντρος Παυλίδης διαφωνεί με την άποψη και υποστηρίζει ότι τα κατάλοιπα στον ναό ανάγονται πολύ παλαιότερα. Αναφέρει μάλιστα ότι αυτή θα ανήκε στον εξαιρετικά σπάνιο ναϊκό τύπο της τρίκογχης ή τετράκογχης βασιλικής. Το σίγουρο είναι ότι ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός (1756-1821) ανοικοδόμησε εκ βάθρων το ναό, ο οποίος, το 1952, επεκτάθηκε ώστε να γίνει τρίκλιτος. Την εκ βάθρων ανοικοδόμησή του μαρτυρεί και η εντοιχισμένη επιγραφή στη βόρεια είσοδο του ναού. Μετά το μαρτυρικό θάνατο του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, των επισκόπων και πλήθος προκρίτων και λαϊκών, ο ναός έπεσε θύμα λεηλασίας από τους Τούρκους. Στα χρόνια της αρχιεπισκοπίας του Αρχ. Κυρίλλου Α΄ (1849-54), συγγενούς του εθνομάρτυρα, ο ναός αποκαταστάθηκε, ενώ πίσω από το ιερό στήθηκε όρθια μαρμάρινη αναθηματική στήλη, προερχόμενη κατά πάσα πιθανότητα από κάποιον αρχαιολογικό χώρο. Στη βάση της υπάρχει ένα κιονόκρανο και στην κορυφή μία αρχιερατική μίτρα από πωρόλιθο.

Ο Ναός αρχικά ήταν μονόκλιτος. Το 1952 επεκτάθηκε σε τρίκλιτο για λόγους χωρητικότητας. Εντύπωση προκαλούν στον επισκέπτη το ξυλόγλυπτο εικονοστάσιο και ο γυναικωνίτης του ναού, έργα των φημισμένων Κωνσταντινουπολιτών ξυλουργών, αδερφών «Ταλιαδώρων», οι οποίοι ήρθαν στην Κύπρο γύρω στο 1910 – από τα Ιεροσόλυμα όπου εργάζονταν – μετά από πρόσκληση του μακαριστού Χατζησάββα.

Πανηγυρίζει κατά τό Γενέθλιον της Υπεραγίας Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου).

 

Εφημέριοι: Αρχιμ. Ανδρέας Περδίκης (τηλ. 22424311)

Οικον. Ανδρέας Ζορπάς (τηλ. 22494305)

Πρεσβύτερος Νικόλαος March (τηλ. 99134154)

Ψάλτες:  Γεώργιος Κούκος καί Σωκράτης Λεπτός.

Επίτροποι:  Γιάγκος Ευθυμιάδης, Ιωάννης Κουμέρας, Γεώργιος Πιερή, Θάλεια Χ"Νικολάου, Έλλη Χαραλάμπους, Γεώργιος Κουσταής, Ζήνων Αγησιλάου, Μιχαλάκης Οικονόμου, Μαρία Κρητιώτου, Μενέλαος Παττούρας και Λώρα Παντζιαρή.